Zwenkarm kiezen voor je werkplaats?
Alles over zwenkarmen
Een zwenkarm is een praktische oplossing om lasten lokaal te hijsen en te verplaatsen zonder meteen een volledige bovenloopkraan te installeren. In combinatie met een takel en eventueel een loopkat creëer je een vaste hijszone rond een werkpost, machine, montageplaats of laadzone.
NV Van Maele verdeelt de hijsoplossingen van B-Handling en helpt bedrijven bij het kiezen van een zwenkarm die past bij de last, het gewenste bereik en de beschikbare constructie. Want bij een zwenkarm volstaat het niet om alleen naar het aantal kilogram te kijken.
Wat is een zwenkarm?
Een zwenkarm bestaat in essentie uit een horizontale arm die rond een vast draaipunt kan zwenken. Aan deze arm wordt een hijstoestel gemonteerd, bijvoorbeeld een handtakel of elektrische takel. Wanneer ook een loopkat wordt gebruikt, kan de takel zich langs de arm verplaatsen. Je kunt een last dan niet alleen omhoog en omlaag bewegen, maar ook langs de zwenkarm verplaatsen en vervolgens naar links of rechts zwenken. Zo ontstaat een compacte hijsinstallatie waarmee één operator zware onderdelen gemakkelijker kan opnemen en positioneren.
Wandzwenkarm of kolomzwenkarm?
Een van de eerste keuzes is die tussen een wandzwenkarm en een kolomzwenkarm. Een wandzwenkarm wordt aan een bestaande wand, kolom of andere geschikte draagconstructie bevestigd. Het grote voordeel is dat er geen aparte kolom op de vloer nodig is. Hierdoor blijft de vloer rond de werkpost vrij. Dat maakt een wandzwenkarm interessant naast machines, werkbanken en montageplaatsen. De bestaande constructie moet uiteraard geschikt zijn om de optredende krachten op te nemen. Een kolomzwenkarm staat op een eigen verticale kolom en wordt aan een daarvoor geschikte fundering of vloerconstructie bevestigd. Je bent hierdoor minder afhankelijk van de positie van bestaande muren of gebouwkolommen. Een kolommodel biedt daardoor vaak meer vrijheid bij het bepalen van de ideale positie van de hijszone. Welke uitvoering de beste keuze is, wordt dus niet alleen bepaald door het draagvermogen. Ook het gebouw, de beschikbare ruimte en de gewenste werkzone spelen een belangrijke rol.
Hoeveel moet de zwenkarm kunnen dragen?
Het draagvermogen is uiteraard een van de belangrijkste technische eigenschappen. Kijk hierbij naar de zwaarste last die daadwerkelijk moet worden gehesen en niet naar het gemiddelde gewicht van de onderdelen waarmee je werkt. Hou bovendien rekening met de volledige configuratie. Een zwenkarm vormt één systeem samen met de takel, loopkat, bevestigingen en andere hijscomponenten. Deze onderdelen moeten correct op elkaar worden afgestemd. Een zwenkarm van een bepaalde capaciteit betekent dus niet dat iedere willekeurige takel of loopkat automatisch geschikt is om in die configuratie te gebruiken.
De armlengte bepaalt je werkbereik
Naast het draagvermogen is vooral de armlengte of vlucht belangrijk. Een langere arm geeft een groter bereik rond de werkpost. Dat klinkt aantrekkelijk, maar groter is niet automatisch beter. Naarmate de arm langer wordt, veranderen ook de belastingen op de constructie en bevestiging. Bepaal daarom vooraf waar de last wordt opgenomen en waar ze naartoe moet kunnen worden gebracht. Een zwenkarm moet lang genoeg zijn om de volledige gewenste werkzone te bereiken, maar hoeft niet onnodig ver buiten die zone uit te steken.
Let op de zwenkhoek
Niet iedere zwenkarm kan over dezelfde hoek draaien. Bij sommige toepassingen is een beperkte zwenkbeweging voldoende. Denk aan het opnemen van onderdelen naast een machine en het plaatsen ervan op de machine. In andere situaties wil je een veel groter gebied kunnen bedienen. De mogelijke zwenkhoek wordt onder andere bepaald door het type zwenkarm, de constructie en de omgeving waarin ze wordt geplaatst. Kijk daarom vooraf of muren, rekken, machines, leidingen of andere obstakels de beweging kunnen beperken. De theoretische zwenkhoek en de werkelijk bruikbare werkzone zijn niet altijd hetzelfde.
Handtakel of elektrische takel?
Een zwenkarm wordt doorgaans gecombineerd met een takel. Voor occasionele hijswerkzaamheden kan een handbediende kettingtakel een eenvoudige en degelijke oplossing zijn. Wanneer er regelmatig wordt gehesen of wanneer snelheid en bedieningscomfort belangrijk zijn, kan een elektrische takel interessanter zijn. Bij de keuze spelen het gewicht van de last, de hijshoogte en het aantal hijsbewegingen een rol. Ook de beschikbare elektrische voeding en de gewenste bediening moeten worden meegenomen. Wie iedere dag tientallen onderdelen moet positioneren heeft andere eisen dan een onderhoudsdienst die slechts af en toe een motor of machineonderdeel moet optillen.
Vaste takel of takel op een loopkat?
Ook dit verschil is belangrijk. Bij een vaste ophanging blijft de takel op dezelfde positie aan de arm. De last kan omhoog en omlaag worden bewogen en via de zwenkbeweging van de arm worden verplaatst. Met een loopkat kan de takel ook langs de zwenkarm bewegen. Hierdoor wordt de werkzone aanzienlijk flexibeler. De loopkat kan afhankelijk van de installatie handmatig of aangedreven worden uitgevoerd. Welke oplossing interessant is, hangt opnieuw af van de belasting, gebruiksfrequentie en gewenste manier van werken. Voor veel werkplaatsen is juist de combinatie van zwenkarm, loopkat en takel interessant omdat de operator de last in meerdere richtingen kan positioneren.
Vergeet de hijshoogte niet
Een veelgemaakte fout is alleen naar draagvermogen en armlengte kijken. Ook de beschikbare hijshoogte is belangrijk. De totale hoogte van de constructie betekent namelijk niet dat die volledige hoogte beschikbaar is om een last te hijsen. De zwenkarm zelf, de loopkat, de takel en het hijsgereedschap nemen allemaal ruimte in. Bepaal daarom niet alleen hoe hoog de zwenkarm kan worden geplaatst, maar vooral hoeveel effectieve hijshoogte er onder de haak overblijft. Dit kan doorslaggevend zijn wanneer hoge onderdelen op een machine of werkbank moeten worden geplaatst.
De bevestiging verdient minstens evenveel aandacht
Een zwenkarm kan aanzienlijke krachten overbrengen op een wand, kolom, vloer of fundering. Bij een wandzwenkarm moet daarom worden nagegaan of de draagconstructie geschikt is voor de montage en de optredende belastingen. Bij een kolomzwenkarm is de vloer of fundering belangrijk. Een zware zwenkarm kan niet zomaar op iedere betonvloer worden vastgezet omdat de vloer er stevig uitziet. De bevestiging maakt deel uit van de volledige hijsinstallatie en moet correct worden beoordeeld en uitgevoerd.
Waar komt de zwenkarm te staan?
Denk vóór de keuze ook praktisch na over de werkplek. Waar staat de operator? Waar wordt de last opgenomen? Waar moet ze terechtkomen? Staan er machines of rekken in de draaicirkel? Hoe hoog is het plafond? Lopen er kabelgoten, leidingen of ventilatiekanalen boven de werkzone? Door deze vragen vooraf te beantwoorden, kan de juiste armlengte, zwenkhoek en montagepositie veel nauwkeuriger worden bepaald. Een goed gekozen zwenkarm moet de beweging van de last logisch volgen. De operator zou niet rond machines of obstakels moeten manoeuvreren omdat de hijsinstallatie verkeerd gepositioneerd werd.
Denk aan stroomvoorziening en bediening
Bij een elektrische takel moet ook de stroomvoorziening mee kunnen bewegen met het systeem. Kabels mogen de zwenkbeweging of de verplaatsing van de loopkat niet hinderen. Afhankelijk van de installatie zijn daarom aangepaste oplossingen voor stroomtoevoer en kabelgeleiding nodig. Ook de bediening verdient aandacht. De operator moet de takel veilig kunnen bedienen terwijl hij voldoende zicht houdt op de last en de omgeving.
Welke informatie heb je nodig om een zwenkarm te kiezen?
Wie een zwenkarm wil laten bepalen, doet er goed aan vooraf enkele maten en gegevens te verzamelen. Denk aan het maximale gewicht van de last, de gewenste armlengte, de benodigde hijshoogte en de afmetingen van de beschikbare werkzone. Daarnaast is het belangrijk te weten of montage aan een wand of kolom mogelijk is of dat een vrijstaande kolomzwenkarm nodig is. Geef ook aan hoe vaak het systeem gebruikt zal worden en of je een handtakel of elektrische takel wenst. Met die informatie kan veel gerichter naar een geschikte oplossing worden gezocht.
B-Handling zwenkarmen bij NV Van Maele
NV Van Maele verdeelt B-Handling en biedt oplossingen voor professioneel hijsen en verplaatsen van lasten. Naast zwenkarmen omvat dit ook de componenten die nodig zijn om een complete hijsoplossing samen te stellen. Denk daarbij aan takels, loopkatten en andere hijsmiddelen voor het opnemen en positioneren van lasten. Bij de keuze van een zwenkarm kijken we daarom verder dan alleen het maximale draagvermogen. Draagvermogen, armlengte, zwenkbereik, hijshoogte, montageplaats en gebruiksfrequentie moeten samen kloppen. Zo krijg je geen zwenkarm die op papier geschikt lijkt, maar een hijsoplossing die ook praktisch past bij de werkplek.
Op zoek naar een B-Handling zwenkarm? Neem contact op met NV Van Maele voor advies over de juiste uitvoering voor jouw werkplaats of toepassing: sales@NVvanmaele.be