Klokzagen en gatzagen: snel nette gaten in plaat, buis en profielen

Ontdek alles over klokzagen

Klokzagen, ook vaak gatzagen genoemd, zijn de snelle oplossing wanneer je grotere gaten moet maken zonder eerst te frezen of te ponsen. Je boort in een keer een ronde opening uit plaat, koker, buis of profiel, met een nette rand en weinig nabewerking. Dat maakt ze populair in metaalbewerking, installatietechniek, onderhoud en montage, waar tempo en herhaalbaarheid tellen.

 

Wat is een klokzaag en hoe werkt ze

Een klokzaag is een cilindrische zaagkrans met tanden aan de voorzijde. In het midden zit een opname met centreerboor (pilot drill) die het gereedschap geleidt. Tijdens het boren snijden enkel de tanden de omtrek, waardoor je minder materiaal wegneemt dan met een volboring. Het resultaat is efficienter, zeker bij diameters waar een spiraalboor traag wordt of veel vermogen vraagt. Daarom zie je gatzagen vaak terug in schakelkasten, machinebouw, plaatwerk en leidingwerk.

 

Welke types gatzagen bestaan er

Voor metaal kom je vooral deze uitvoeringen tegen:

Bi-metal klokzagen
De klassieke keuze voor staal en algemene toepassingen. Ze combineren een taaie body met harde tanden, waardoor ze veel kunnen verdragen bij wisselende druk en montagewerk.

Hardmetalen tand (carbide) gatzagen
Voor zwaardere omstandigheden, hogere standtijd en lastiger materialen. Interessant bij inox, gietijzer of wanneer je veel gaten per dag maakt.

Carbide grit en diamant uitvoering
Voor zeer abrasieve of harde materialen, eerder richting bouwmaterialen. In puur metaalwerk zijn de tandvarianten meestal de eerste keuze, maar grit of diamant kan nuttig zijn bij composiet, vezelcement of specifieke toepassingen.

 

Materiaalkeuze: staal, inox en aluminium

Voor staal werken standaard bi-metal klokzagen meestal vlot, mits correct toerental en druk. In inox is warmtebeheer belangrijk: lager toerental, constante voeding en voldoende koeling of snijolie maken een groot verschil in standtijd en randkwaliteit. In aluminium wil je vooral voorkomen dat de tanden vollopen. Kies een geschikte tandgeometrie, werk met goede spaanafvoer en gebruik indien nodig een geschikt smeermiddel om aankleven te beperken. Bij non-ferro en dun plaatwerk geven gatzagen vaak een mooi resultaat, zolang je het werkstuk degelijk opspant.

 

Opname, centreerboor en uitwerpen van de kerf

De opname (arbor) en centreerboor bepalen hoe stabiel je boort. Een stijve opname met correcte passing voorkomt slingeren, wat meteen invloed heeft op rondheid en tandbelasting. Let ook op de lengte van de centreerboor en de vrije ruimte om de uitgeboorde kerf uit de klok te halen. Bij diepere gaten of bij taaie materialen kan de kerf vastlopen. Een korte pauze om spanen te lossen of een opname met uitwerpvoorziening bespaart tijd en frustratie.

 

Praktische tips voor een beter gat

  • Span het werkstuk vast, zeker bij dun plaatmateriaal. Trillen sloopt tanden en geeft rafels.
  • Start met gecontroleerde druk tot de zaagkrans netjes pakt, daarna constant blijven voeden.
  • Pas toerental aan de diameter aan: hoe groter de klokzaag, hoe lager het toerental.
  • Gebruik koeling of snijolie bij staal en zeker bij inox.
  • Vermijd kantelen in het gat. Een scheve aanzet geeft tandbreuk en een ovaal gat.
  • Ontbraam na het boren licht. Dat geeft een strakker contactvlak voor montage.

 

Klokzagen kopen bij NV Van Maele

NV Van Maele levert professionele klokzagen van Lenox en Bohrcraft.

Twijfel je over type, materiaal of snijdata, mail naar sales@NVvanmaele.be voor advies.